Hydroterapia czyli pies w wodzie

Autor Agnieszka Wnuk-Gnich

dr inż. zootechniki, tech. wet., zoofizjoterapeuta zwierząt, Klinika Weterynaryjna Vets, Warszawa

,,Wodolecznictwo, inaczej zwane hydroterapią, to najstarszy dział fizykoterapii, obejmujący wiele zabiegów wykorzystywanych zarówno w celach profilaktycznych, jak i w terapii różnych schorzeń. Hydroterapia wykorzystuje w swoim działaniu wodę jako metodę leczenia. Już sam Hipokrates wspominał o korzyściach płynących z jej stosowania. ”

Zabiegi na bieżni wodnej stanowią najnowocześniejszą i najefektywniejszą z metod fizykoterapeutycznych w całej Europie i USA, nie tylko w rehabilitacji ludzi, ale także i zwierząt. Amerykanie wprowadzili hydro-bieżnie dla psów pod koniec lat 90. ubiegłego wieku. Rehabilituje się w ten sposób też konie. Korzystny wpływ terapii wodnej na organizm wynika z właściwości wody, do których zalicza się gęstość względną, wypór hydrostatyczny, lepkość, opór, ciśnienie hydrostatyczne oraz napięcie powierzchniowe. Woda, jako środowisko odciążające, pozwala zwiększyć czynnościowe zaangażowanie kończyny w pracę, nie dając poczucia dyskomfortu związanego z obciążaniem chorej kończyny. Wielu autorów podkreśla kompleksowe działanie bodźców, spośród których najważniejszą rolę odgrywa temperatura (w zakresie komfortu termicznego zwierzęcia, ok. 35°C) i ciśnienie hydrostatyczne wody stojącej lub ciśnienie hydrodynamiczne strumienia wody. Korzyści wynikające z zastosowania hydroterapii są wielorakie. Ciepła woda rozgrzewa mięśnie, rozszerzając naczynia krwionośne poprawia dopływ krwi do nich, a co za tym idzie ich utelnowanie. Praca w wodzie zmniejsza bolesność poprzez likwidację przykurczy bolesnych struktur oraz działanie ciśnienia hydrostatycznego. Wzmacnia mięśnie (wpływa na rozwój masy mięśniowej, stopień rozciągnięcia mięśni) i ścięgna, poprawiając ich siłę i wytrzymałość. Wpływa korzystnie na zwiększenie zakresu ruchu w stawach, ułatwia i zachęca zwierzę do obciążania chorej kończyny. Poprawia ogólną wydolność organizmu oraz wytrzymałość układu sercowo-naczyniowego. Świetnie sprawdza się jako trening kondycyjny u psów sportowych, wpływając na zwiększenie siły mięśni, poprawę zakresu ruchu, wydolności układu krążeniowego oraz oddechowego. Jest doskonałą formą odnowy biologicznej oraz świetnym rozwiązaniem w przypadku psów otyłych, mających problemy z poruszaniem się oraz wykazujących znaczną niechęć do jakichkolwiek ćwiczeń z terapeutą na lądzie. Doskonale sprawdza się w przypadku rehabilitacji psów po zerwanym więzadle krzyżowym przednim, przy dysplazji stawów biodrowych, niedowładach, urazach kręgosłupa, czy przykurczach stawowych. W weterynarii naukowcy wykazują, że hydroterapia ma zastosowanie w rehabilitacji po zbiegach ortopedycznych oraz neurologicznych, przy uszkodzeniu nerwów, przy zaburzeniach koordynacji ruchowej, w terapii pacjentów z porażeniami i niedowładami, w chorobach zwyrodnieniowych stawów kończyn i kręgosłupa, przy osłabieniu i zaniku mięśni, w celu rozluźnienia mięśni i zmniejszenia ich napięcia, przy ograniczeniach ruchowych (przykurcze mięśniowe oraz stawowe), stosuje się ją przeciwbólowo, przeciwobrzękowo, przy problemach wieku starczego (trudności z poruszaniem się) oraz jako forma walki z nadwagą (pies zanurzony w wodzie jest lżejszy, dzięki czemu łatwiej i chętniej się porusza). Stanowi element treningu i poprawy wydolności psów pracujących i sportowych, zapobiega urazom.

Czas trwania zabiegu na bieżni wodnej wynosi w zależności od stanu pacjenta od kilkunastu sekund do 45 minut i jest stopniowo wydłużany. Sesje terapeutyczne mogą mieć również postać treningów interwałowych (możliwość kontrolowania prędkości ścieżki), a dzięki możliwości zmiany kąta nachylenia podłoża, umożliwiają zaangażowanie grup mięśni minimalnie wykorzystywanych w codziennej aktywności zwierzęcia. Nowoczesne bieżnie wodne wyposażone są w programy umożliwiające zapisywanie prędkości poruszania się oraz długości przebytej trasy, dzięki czemu zawsze możliwa jest obserwacja postępów i optymalizacja wprowadzonych treningów. Wykonane są z najwyższej jakości stali oraz szklanych ścian, które umożliwiają kontrolowanie poprawności chodu pacjenta. Dodatkowo wyposażone są w odpowiednie filtry pracujące całodobowo. Niektóre urządzenia pozwalają na użycie strumieni wodnych (przeciwprądów) zwiększających opór. Podczas trwania całej sesji na bieżni wodnej zoofizjoterapeuta ma możliwość kontrolowania ruchu zwierzęcia, stopnia wypełnienia zbiornika, prędkości poruszania się, a w przypadku potrzeby umocowania uprzęży podtrzymującej pacjenta. Regulowana może być również temperatura wody, niemniej jednak jest to parametr najrzadziej zmieniany. Zaleca się stosowanie hydroterapii 2 do 3 razy w tygodniu. Zazwyczaj cykl zabiegów obejmuje 10 sesji. Niestety, dostępność profesjonalnych urządzeń do hydroterapii w zakładach leczniczych dla zwierząt ze względu na koszt zarówno sprzętu, jak i późniejszej terapii jest jeszcze mała. Trudno liczyć na szybką amortyzację sprzętu.

 

Alternatywą dla tego typu terapii jest wykorzystanie naturalnych akwenów wodnych. Ze względu na położenie geograficzne Polski, tego typu terapia może być stosowana jedynie w okresie letnim. Niewątpliwie do zalet można zaliczyć niski koszt, przyjemność dla zwierzęcia, element urozmaicenia spacerów, zdecydowanie większą motywację oraz niższy poziom stresu w porównaniu do zabiegów na bieżni wodnej w pomieszczeniu. Wśród naturalnych akwenów w Polsce do wyboru są: jeziora, rzeki, strumienie oraz morze, różniące się między sobą stopniem trudności wykonywanych ćwiczeń, wynikającym z naturalnych prądów wodnych. Ważne jest aby przed ich wykorzystaniem zwrócić szczególną uwagę na temperaturę oraz czystość wody (na tzw. zjawisko „kwitnienia wody”, obecność śmieci itp.), możliwość łagodnego zejścia oraz zachowanie zwierzęcia w stosunku do wody. W przypadku małych pacjentów można stosować również wanny wypełnione wodą. Pływanie angażuje mięśnie bez nadmiernego obciążania stawów. Można urozmaicić je zabawą z piłką i aportowaniem.

 

Wśród przeciwwskazań do hydroterapii wymienia się przede wszystkim paniczny lęk zwierzęcia przed wodą, choroby serca, podwyższoną temperaturę ciała od co najmniej 72 godzin, otwarte rany, choroby skóry oraz biegunki. U zwierząt z nietrzymaniem moczu i kału, czy u suk w cieczce należy stosować majtki/pieluchy basenowe. Niektóre zwierzęta potrzebują zdecydowanie więcej czasu na przyzwyczajenie się do wody, dlatego też zaleca się, aby przed rozpoczęciem sesji terapeutycznej zaznajomić zwierzę z nowym otoczeniem, stopniowo i bez pośpiechu wykonywać ćwiczenia. Wśród ćwiczeń wyróżnia się marsz w wodzie oraz kontrolowane pływanie.

UWAGA – przed rozpoczęciem terapii wszelkie rany powinny być zagojone!!! Przed zabiegiem warto pozwolić psu załatwić potrzeby fizjologiczne. Po zakończonym zabiegu (zwłaszcza zimą) zwierzę powinno być dokładnie wysuszone zanim opuści gabinet – trzeba pamiętać o zabraniu chłonnego ręcznika (zakłady oferują też dostęp do suszarek groomerskich). Gabinety wymagają, żeby pacjenci posiadali aktualne szczepienia oraz byli odrobaczeni i czyści. Przed zabiegiem nie karmi się psa (minimum 3-4 godziny).

Podsumowanie

Oprócz wielu działań terapeutycznych w przypadku schorzeń ortopedycznych i neurologicznych terapia wodna to idealny trening kondycyjny nie tylko dla psa sportowca, ale i dla każdego czworonoga. Ponadto to fantastyczny sposób spędzania wolnego czasu w okresie zbliżających się wakacji. Ćwiczenia w środowisku wodnym w znacznym stopniu wpływają na zminimalizowanie ryzyka urazów, a w przypadku jego wystąpienia przyspieszą powrót do formy.

Podziel się:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *