Zdrowie psa seniora– jak utrzymać zwierzę w starszym wieku w dobrej kondycji?

Autor dr hab. Jacek Madany

Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych Zwierząt, Wydział Medycyny Weterynaryjnej UP – Lublin

Psy, jak wszystkie żywe istoty, podlegają działaniu czasu i procesom biologicznym zachodzącym od chwili narodzin aż do śmierci. Czas dla naszych psów biegnie jednak szybciej niż dla nas i zmiany w ich organizmach zachodzą również szybciej niż u ludzi. Ich „zaprogramowany” przez geny i zegar biologiczny czas życia wynosi średnio kilka, kilkanaście lat.

W ostatnich dekadach ludzie żyją coraz dłużej dzięki postępowi technologicznemu, profilaktyce, diagnostyce i opanowywaniu nowych metod leczenia. Zapowiedzi demograficzne mówią, że ludzi starszych będzie coraz więcej i będą stanowić dominującą grupę w populacjach krajów rozwiniętych. Ta tendencja wydłużania naturalnego czasu życia jest także zauważalna w weterynarii, głównie w odniesieniu do zwierząt towarzyszących, psów i kotów przebywających w otoczeniu człowieka. Dzieje się tak z powodów podobnych jak u ludzi: większej prozdrowotnej świadomości właścicieli, racjonalnemu postępowaniu, dobrej opiece weterynaryjnej – profilaktycznej i leczniczej oraz dobrym karmom i lekom.

Zgodnie z obserwacjami, rośnie liczba psów dożywających wieku seniora. Wymusiło to na naukach weterynaryjnych postęp w subdyscyplinie – geriatrii, która stała się przedmiotem wykładanym studentom w czasie ich akademickiej nauki. Czym jest zatem geriatria w odniesieniu do psów? I kiedy zaczyna się okres określany jako czas psa seniora?

Pies – senior

Geriatria weterynaryjna jest dziedziną zajmującą się psami w wieku powyżej siedmiu lat, zarówno zdrowymi, jak i chorymi. Jej celem jest zapewnienie jak najlepszej jakości życia zwierzętom, uwzględniając specyfikę fizjologiczną i patofizjologiczną okresu starszego. Geriatria korzysta z najnowszej wiedzy i najnowszych osiągnięć medycyny weterynaryjnej.

Komentarz firmy Bimbay

Psy w starszym wieku stają się podatne na rozmaite schorzenia, w tym również przypadłości ortopedyczne. Aby ograniczyć ich powstawanie, konieczne jest zapewnienie im odpowiedniego posłania. Legowiska BIMBAY zostały tak zaprojektowane, że samoczynnie dostosowują się do anatomicznego kształtu leżącego na nich zwierzęcia, stanowiąc odpowiednią ochronę dla jego kręgosłupa i stawów. Zapewniają również konieczną starszemu zwierzęciu doskonałą izolację termiczną. Wypełniający je materiał zawsze pozostaje suchy. Co więcej, są łatwe do utrzymania w czystości – posiadają zdejmowane pokrowce wykonane z szybkoschnących tkanin, które można wielokrotnie prać w pralce. A przy tym są dostępne w szerokiej gamie wzorów i kolorów, spośród których z łatwością można dobrać model dopasowany do wystroju każdego wnętrza.

www.bimbay.pl

Celem opieki nad seniorami zdrowymi jest optymalizowanie jakości ich życia przez stosowanie zapobiegawczych strategii zdrowotnych, połączonych z rozwiniętą diagnostyką i profilaktyką opóźniającą występowanie chorób. Realizację tych celów osiąga się przez właściwą dietę, ruch i profilaktykę. Z kolei celem u zwierząt, u których występuje choroba, jest optymalizowanie warunków chorowania przez stosowanie różnych najnowszych metod leczenia akcentujących zwalczanie bólu i cierpienia.

Wiadomo, że psy ras małych żyją dłużej niż psy ras dużych, jednak geriatria weterynaryjna w krajach rozwiniętych arbitralnie ustanowiła dla wszystkich ras wiek siedmiu lat jako ten, od którego traktuje się psy jako starsze – psy seniory. Obecnie szacuje się, że takich psów jest w Polsce około 35–40%, co sprawia, że jest to dominująca liczbowo grupa w populacji. Jeśli weźmie się ponadto pod uwagę fakt, że średnia życia psa w naszym kraju wynosi 10–13 lat, to okaże się, że okres życia seniora może trwać około 3–6 lat i może być równy połowie całego czasu jego życia. Ku pokrzepieniu warto wiedzieć, że najdłużej żyjącym i udokumentowanym przypadkiem na świecie był mieszaniec, który przeżył 29 lat i 282 dni. O taki wynik niewątpliwie trudno, niemniej jednak wskazuje on możliwość osiągania przez psy poważnego wieku, znacznie przekraczającego średnią statystyczną. Aby próbować zbliżyć się do takich wysokich, satysfakcjonujących liczb, właściciele psów powinni dobrze poznać temat opieki nad starszymi psami i zmian, które zachodzą w fizjologii psów powyżej siódmego roku życia.

Zmiany w fizjologii starszych psów

U psów w wieku powyżej siedmiu lat zaobserwowano, że niezależnie od rasy zachodzą zmiany w fizjologii, które sprawiają, że zaczyna on inaczej wyglądać i funkcjonować pod względem czynności wszystkich układów organizmu. Proces ten, starzenie, trwa nieprzerwanie przez całe życie, a szybkość, z jaką postępuje, jest zróżnicowana i uzależniona od wpływów genetycznych i środowiskowych. W znaczeniu ogólnym proces starzenia polega na pojawianiu się wstecznych zmian narządowych: zapalnych, zwyrodnieniowych lub nowotworowych, o charakterze postępującym i nieodwracalnym. Proces ten, jak wspomniano, przebiega szybciej lub wolniej i tę elastyczność właśnie stara się wykorzystywać geriatria, by starzenie przebiegało możliwie najwolniej, z zachowaniem dobrej jakości zdrowia i wydłużeniem czasu przeżycia ponad podane średnie statystyczne. Geriatria stara się osiągać ten cel, wspierając wszystkie działania środowiskowe: domowo i lekarsko.

Zmiany w fizjologii u psów – seniorów są liczne i wieloukładowe. Sumują się one w kilka zmian ogólnych, o których warto wiedzieć i stale o nich pamiętać. Są to:

1. Zwolnienie metabolizmu rozumianego jako obniżenie tempa przemiany materii. Skutkuje to zmniejszeniem zapotrzebowania energetycznego aż o 30–40%.

2. Zmniejszenie utlenowania tkanek i obniżenie zdolności wysiłkowej na skutek łącznych zmian w układach oddechowym, krążenia, ruchu i nerwowym. Skutkuje to mniejszą aktywnością i możliwościami ruchowymi.

3. Zmiany w warunkach trawienia i wchłaniania w przewodzie pokarmowym. Skutkuje to koniecznością dostosowywania diety do możliwości przewodu pokarmowego.

4. Obniżenie sprawności układu immunologicznego i termoregulacji. Skutkuje to łatwiejszą zapadalnością na choroby infekcyjne, tła autoimmunologicznego i mniejszymi zdolnościami adaptacyjnymi psów do zmieniających się warunków atmosferycznych.

5. Zmiany w wyglądzie, zachowaniu i reakcjach na bodźce zewnętrzne. Zmiany w wyglądzie są sumą zmian układowych i hormonalnych, a zmiany w zachowaniu efektem procesów wstecznych w mózgu i układzie nerwowym. Skutkuje to zwolnieniem czasu reakcji, osłabieniem wzroku, słuchu i węchu. Czasem dochodzi do istotnych zmian w zachowaniu: od apatii, obojętności, niechętnego kontaktu z ludźmi, nawet do agresji.

Komentarz marki Vetfood

Starzenie się pupila to trudna sytuacja dla każdego właściciela. To czas, w którym pies zaczyna mieć problemy z poruszaniem się, traci apetyt i chęć do zabawy. Jest to jednak nieunikniony proces, który wcale nie musi być trudny. Odpowiednia dieta i właściwa troska opiekunów mogą sprawić, że pies długo będzie cieszył się zdrowiem. U zwierząt geriatrycznych najczęściej występujące zaburzenia objawiają się w postaci dezorientacji, zaburzeń snu, pogorszenia kontaktu z ludźmi. Zmiany te dotyczą 62% zwierząt powyżej 11. roku życia i wszystkich zwierząt powyżej 15. roku życia. W trosce o poprawę jakości życia psich seniorów marka Vetfood wprowadziła na rynek produkt Brainactiv Balance, który zawiera wszystkie niezbędne substancje potrzebne do ochrony zwierzęcia przed przykrymi skutkami starzenia się, takie jak: kwasy omega-3 (zwłaszcza EPA i DHA), fosfolipidy, L-karnitynę, koenzym Q10 (potocznie nazywany „witaminą młodości”), fosfatydyloserynę oraz antyoksydanty w odpowiednich proporcjach. Regularne stosowanie preparatu zwiększa żywotność zwierzęcia, poprawia funkcje układu nerwowego oraz przyczynia się do wydłużenia życia.

www.vetfood.pl

Zwolnienie metabolizmu jest naturalną cechą żywych organizmów i polega na zwolnieniu tempa przemian biochemicznych zachodzących w każdej tkance i komórce organizmu. Dotyczy to m.in. trawienia, metabolizowania związków energetycznych i leków w wątrobie, tempa przemian neurologicznych w mózgu, wydłużonego czasu podziałów komórkowych i gojenia, odżywiania płuc, serca, nerek i pozostałych narządów. Zwolnienie metabolizmu sprawia, że zapotrzebowanie energetyczne organizmu znacznie się zmniejsza.

Zmniejszenie utlenowania tkanek wiąże się z mniejszymi możliwościami wymiany gazowej w płucach i wolniejszym rozprowadzaniem krwi tętniczej przez serce. W układzie oddechowym ściany oskrzelików i pęcherzyków zmniejszają swoją elastyczność, gdyż pojawia się tkanka włóknista. Pęcherzyki płucne nie rozszerzają się w stopniu optymalnym. Do tego dołącza się zmniejszenie rzutu skurczowego serca i zmniejszenie elastyczności naczyń krwionośnych. Wszystko to razem sprawia, że ukrwienie narządów wewnętrznych i mięśni jest słabsze niż w okresie wcześniejszym i ogranicza możliwości ruchowe zwierząt.

Zmiany w przewodzie pokarmowym są różnorodne. Pojawia się tendencja do odkładania kamienia nazębnego powodującego zapalenie dziąseł. W żołądku i jelitach błona śluzowa staje się cieńsza, skracają się kosmki jelitowe, tonus mięśni jelitowych słabnie i perystaltyka staje się wolniejsza. Wspomniane zwolnienie metabolizmu w wątrobie, a także w trzustce dodatkowo przyczynia się do dłuższego czasu trawienia i ewidentnego braku tolerancji dla pokarmów ciężko- i trudno strawnych, takich jak kości, powięzie, ścięgna.

Obniżenie sprawności układu immunologicznego polega na zmniejszeniu precyzji w funkcjonowaniu limfocytów T odpowiedzialnych za produkcję przeciwciał odpornościowych. Może się to łączyć z łatwiejszą zapadalnością na choroby zakaźne i dłuższym czasem ich trwania. Należy jednak podkreślić, że mimo tych zmian liczba białych krwinek – leukocytów odpowiedzialnych za odporność cały czas utrzymuje się w prawidłowych granicach, a nawet nieznacznie się zwiększa i sama odpowiedź immunologiczna organizmu mierzona mianem przeciwciał jest tak samo wysoka jak u zwierząt młodszych.

Komentarz firmy Doganica

Wraz z biegiem czasu u psa zwiększa się „przebieg” jego łap. Jeżeli poduszki Twojego psa są przesuszone, a na jego łokciach pojawiły się tzw. modzele, warto sięgnąć po specjalne kosmetyki do pielęgnacji takich właśnie miejsc. Modzele są częstą przypadłością psów większych ras, nasilającą się wraz z wiekiem. Idealnym rozwiązaniem na obie przypadłości jest rePAWer od Doganica. Balsam zmiękczy suche, stwardniałe miejsca oraz wspomoże regenerację, jeżeli zajdzie taka potrzeba. W składzie rePAWer znajdziesz takie składniki, jak olej kokosowy, masło cupacu, olej konopny oraz macerat z nagietka. Wszystkie składniki są naturalne, pochodzenia roślinnego, nie ma też obaw, jeżeli pies zliże balsam, ponieważ składniki te są nietoksyczne. Zadbaj o łapy swojego psa już dziś i sięgnij po rePAWer od Doganica.

Balsam dostępny w trzech pojemnościach:

10, 25 oraz 65 ml na www.doganica.com

Zmiany w wyglądzie i zachowaniu również wymagają komentarza. Sylwetka psa – seniora staje się bardziej okrągła, z mniejszą głową, linią kręgosłupa wygiętą ku dołowi, linią brzucha bez podkasania i kończynami, które stają się cieńsze. Cechy te ulegają jeszcze bardziej widocznej akcentacji, gdy dołącza się nadwaga lub otyłość. Z kolei zachowanie zwierzęcia jest warunkowane zmianami w mózgu i może się zmieniać bardzo powoli. Stopniowo dochodzi do osłabienia funkcji poznawczych z zaburzeniami orientacji, zapominaniem wyuczonych zachowań, wolniejszą reakcją na komendy i polecenia, dłuższym czasem spania i odpoczynku, wydłużeniem czasu posiłków, wolniejszym chodem. Jeśli do powyższych zmian dołączą bolesne zmiany w układzie ruchu, zwierzę może niechętnie się poruszać, być apatyczne, a nawet przejawiać agresję w stosunku do znanych mu osób.

Jeśli chcesz przeczytać cały artykuł zamów magazyn tu…

Podziel się:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *